چرا انضباط ؟
یکی از مسایل مهمی که اغلب معلمین با آن مواجه هستند موضوع انضباط دانش آموزان است .
عده ای می گویند در مدارس نسبت به دانش آموزان بسیار سختگیری می شود و عده ای می گویند
در تعلیم و تربیت به اندازه ی کافی انضباط در برنامه های مدارس گنجانده شده است در حالیکه
عده ای دیگر انضباط را کنترل و خودداری باطنی و فردی تفسیر کرده اند . نظم و انضباط دانش
آموزان در کلاس درس مخصوصا برای معلمان تازه کار مسئله ی مهمی می باشد زیرا به نظر
آنها مهمترین رمز موفقیت در امر تعلیم و تربیت کلاسداری خوب یا برقراری انضباط می باشد به
همین سبب غالبا نگرانی از موفقیت در این امر موجب ترس بعضی از معلمان می شود و این ترس
به صورت عدم اطمینان خاطر در رفتارشان ظاهر می شود و در نتیجه کلاسداری را عملا برای آنها
مشکل می سازد . نگرانی و اضطراب ناشی از عدم انضباط در کلاس و ناکامی در اداره ی بهتر
کلاس باعث یاس و نفرت آنها از شغل معلمی می گردد . بدون برقراری نظم در محیط آموزشی
رسیدن به هدف های تعلیم وتربیت مشکل و گاهی غیر ممکن است از این رو ضرورت دارد که
عوامل موثر در برقراری نظم در کلاس را مورد بررسی قرار دهیم . در تحقیقات انجام شده
می فهمیم که حداقل پنج عامل بسیار اساسی در تدریس و برقراری نظم در کلاس دخالت دارند که
عبارتند از :
الف- معلم با توجه به ویژگی های شخصی و حرفه ای او
ب- دانش آموز با دانش پایه و خصوصیاتش
ج- کتاب با محتوا و پیامش
د- محیط آموزشی با امکاناتش (اعم از فیزیکی وانسانی )
ر- موقعیت یادگیری
آن قسمت از ویژگی های معلم که در برقراری انضباط در کلاس درس موثر است عبارتند از:
الف- روش تدریس معلم
ب- توجه معلم به همه ی شاگردان
ج- رعایت عدالت
د- رابطه ی معلم با شاگردان
ه- وضع ظاهری معلم
ر- سخن گفتن معلم
ز- وجود تیک در معلم .
در کنار این عوامل می توانیم به نقش دانش آموز در برقراری نظم نیز اشاره کنیم که از جمله
نوع تربیت خانوادگی – محیط های آموزشی قبلی – دانش پایه در رابطه با موضوع درسی و.....
می تواند بسیار در حفظ نظم کلاس و یا بر هم زدن آن موثر باشد .
در مورد تربیت خانوادگی می توانیم بگوییم که وقتی احتیاجات اساسی دانش آموز در خانه تامین
نمی شود یا محیط دیکتاتوری خانه حالت بد بینی و خصومت را نسبت به همه ی بزرگسالان در
دانش آموز بوجود می آورد قهرا معلم نباید انتظار داشته باشد که چنین بچه ای به طور عادی در
کلاس رفتار کند و مطالب درسی را خوب بیاموزد . ضعیف بودن پایه ی دانش آموز و عدم درک
موضوع درس موجبات بی نظمی را در کلاس فراهم خواهد ساخت . بعضی از بچه ها فقط به خاطر
همرنگی با اکثریت به اجرای کارهایی بر خلاف میل باطنی خود مبادرت می ورزند . هم چنین دانش
آموز مطرود اعتراض روانی خود را به صورت بروز رفتارهای ناخوشایند اضطراب و افسردگی
ظاهر می سازد .
