آموزشی ،علمی ، سرگرمی

امگا 3 دقیقاً چیست؟

امگا 3 یکی از اسیدهای چرب ضروری است که در ساختمان برخی چربی‌ها وجود دارد و ویژگی‌های خاصی دارد. این اسیدهای چرب را به این دلیل ضروری نامیده‌اند که اولاً برای ادامه حیات بدن کاملاً ضروری است و ثانیاً چون توسط خود بدن انسان قابل تولید نیست، حتماً باید از طریق رژیم غذایی یا مکمل‌ها تأمین شود.

در واقع بدن انسان برای برطرف کردن نیازهای خود به مواد تغذیه‌ای ازجمله اسیدهای چرب و پروتئین نیاز دارد. 

اسیدهای چرب از اجزای تشکیل‌دهنده چربی‌هاست که بدن قادر به تولید انواع ضروری آن نیست و باید از طریق ماده غذایی تأمین شود.

این اسید چرب در چه زمانی شناسایی شد؟

اولین تحقیق به سال 1950 و بررسی‌ای که روی اسکیموها انجام شد، برمی‌گردد. مطالعه روی خون اسکیموها نشان داد با وجود آن که اسکیموها غذای اصلی خود را از گوشت حیوانات پرچرب شکاری تهیه می‌کردند، ولی اسیدهای چرب موجود در خون آن‌ها مانع از تجمع پلاکت و در نتیجه مانع از رسوبات و گرفتگی رگ‌ها می‌شود. در آن سال‌ها امگا 3 را مترادف با روغن ماهی می‌دانستند اما اسیدهای چرب امگا 3 طی 40-30 سال اخیر به خوبی شناخته شده‌اند و در 2 دهه اخیر در مورد نقش آن‌ها در سلامت مطالعه‌های بیشتری انجام شده است.

 خواص بی‌شمار امگا 3

چربی‌ها در ساختمان سلولی بدن و به خصوص سلول‌های مغزی شرکت دارند. اسیدهای چرب امگا 3 از این نظر نقش‌های به خصوصی را ایفا می‌کنند؛ تحقیقات نشان داده‌اند امگا 3 تأثیر مثبتی در روند درمان میگرن، استرس، تنش‌های عصبی و افسردگی دارد. به طوری که اگر روزانه 2 گرم امگا 3 خالص به بیماران مبتلا به میگرن داده شود، در برخی موارد میگرنشان کنترل می‌شود.

 مطالعه‌های اخیر نشان داده‌اند، امگا 3 نه تنها در پیشگیری از برخی سرطان‌ها و بیماری‌های قلبی بلکه در کاهش عوارض شیمی‌درمانی نیز موثر است. مصرف امگا 3 در بیماران مبتلا به سرطان پستان به خصوص بیمارانی که تحت شیمی‌درمانی قرار می‌گیرند و دچار اختلال‌های عصبی هستند و اعصاب دست و پای آن‌ها دچار گزگز و درد شدید می‌شود، مفید است.

در این بیماران مصرف این اسید چرب تحمل شیمی‌درمانی را بالا می‌برد. همچنین امگا 3 می‌تواند عوارض عصبی ناشی از دیابت را کاهش دهد. تحقیقات در زمینه تأثیر امگا 3 بر ام‌اس نیز در دست انجام است و نتایج موثری نیز به دست آمده. طبق بررسی‌ها، مکمل این اسید چرب، پیشرفت ام‌اس را کند می‌کند.

کدام مواد غذایی امگا 3 دارند؟

1- ماهي هاي روغني: مثل ماهي آزاد، قزل آلا، تن، اسقومري، شاه ماهي. كه حاوي ای پی ای ,دی اچ ای ميباشند.

 2- گياهان: مثل روغن هاي سويا، آفتابگردان، كانولا، دانه كتان و گردو، فندق، كنجد. كه حاوي ای ال ای ميباشند.

3- مواد غذايي غني شده با امگا 3 مانند: نانها، آب ميوه ها، روغنها و تخم مرغ. 

4- مكملهاي روغن ماهي. 

زیتون و روغن آن برخلاف باور عموم امگا 3 قابل‌ملاحظه‌ای ندارد.

 در چه شرایطی لازم است افراد از مکمل امگا 3 استفاده کنند؟

اگر فردی در هفته 3 تا 4 وعده ماهی مصرف نکند، از یک سالگی به بعد برای کمک به رشد مغزی و پیشگیری از بسیاری بیماری‌ها مصرف مکمل امگا 3 یا شربت روغن ماهی برایش لازم است. همان‌طور که می‌دانید، اسید چرب امگا 6 در تمام روغن‌های مایع یافت می‌شود بنابراین اگر در هفته 3 تا 4 بار ماهی نخوریم، تعادل امگا 3 و امگا 6 به هم می‌ریزد.

 دوز مکمل‌های امگا 3 متفاوت و از 100 میلی‌گرم تا 900 میلی‌گرم متغیر است. شرکت‌های تجاری معمولاً مقادیر امگا 3 را روی بسته‌بندی می‌نویسند ولی گاهی پزشک از محتوا و دوز باخبر نیست.

بهتر است امگا 3 را همراه با وعده غذای اصلی مصرف کرد زیرا مکمل آن نوعی روغن است و همراه غذا بهتر جذب می‌شود. البته افرادی که بعد از مصرف آن دچار ضعف در پا می‌شوند، می‌توانند مکمل را قبل از خواب مصرف کنند.

مصرف امگا 3 و امگا 6 هر دو براي بدن ضروري است. يافته هاي پژوهشگران حاكي از آنست كه نسبت اين دو اسيد چرب در رژيم غذايي ما از تعادل خارج است.

نسبت ايده آل امگا 6 به امگا 3 در رژيم غذايي مي بايست 1:1 و حداكثر 4:1 باشد.

اما متاسفانه اين نسبت در افراد جامعه به 11:1 تا 30:1 ميباشد. يعني مصرف امگا 6 در اغلب افراد 30 برابر امگا 3 ميباشد.

مصرف هر كدام از اين دو اسيد چرب به تنهايي نه تنها مفيد نيست بلكه مشكلات عديده اي را نيز در بدن پديد مي آورد.

لزوم مصرف متعادل اين دو اسيد چرب ضروري به اين خاطر است كه اين دو اسيد چرب با يكديگر بر سر آنزيمها رقابت ميكنند.

يعني هرگاه اسيد چرب امگا 6 بيش از امگا 3 مصرف گردد، فقط اسيد چرب امگا 6 متابوليزه شده و بدن قادر نميباشد از اسيد چرب امگا 3 استفاده كند.

 دليل دوم اين امر خواص متفاوت اين دو اسيد چرب است كه به آن اشاره خواهيم كرد.

بنابراين از آنجايي كه ما در رژيم غذايي از اسيد چرب امگا 6 به اندازه كافي و حتي بيش از نياز مصرف ميكنيم بايستي مصرف امگا 3 خود را افزايش دهيم.

امگا 6 بر خلاف امگا 3 خاصيت التهابي داشته و انعقاد و لخته شدن خون را افزايش ميدهد.

ماهی بخور، امگا 3 نخور!

اگر در سبد غذایی خانوار به ‌طور متوسط 4-3 بار در هفته هر بار 120-80 گرم ماهی مصرف شود افراد به هیچ‌وجه نیازی به مصرف امگا 3 نخواهند داشت، اما اگر ماهی مصرف نمی‌شود، می‌توان از مکمل امگا 3 استفاده کرد.  مقدار مکمل مصرفی در دوز غیر درمانی یک گرم و در دوز درمانی 3 گرم در روز است. مکمل امگا 3 باید زیر نظر پزشک و بعد از انجام آزمایش‌های لازم و تشخیص وضعیت اکسیداسیون بدن تجویز شود. می‌گوییم زیر نظر پزشک زیرا مصرف خودسرانه این مکمل عارضه دار است.

وقتی مکمل امگا 3 بیش از مقدار مورد نیاز مصرف می‌شود، چون یک نوع اسید چرب است، با اسید چرب امگا 6 که برای عملکرد بینایی و مغزی لازم است، رقابت می‌کند و میزان جذب آن را پایین می‌آورد. از سوی دیگر، وقتی امگا 3 به طور خالص در برنامه غذایی گنجانده می‌شود، کلسترول که برای غشای سلول‌های بدن مورد نیاز است، کاهش می‌یابد و یکپارچگی غشاهای سلولی از بین می‌رود. در دوره‌های خاصی مثل بارداری یا شیردهی نیز مصرف مقادیر بالای امگا 3 می‌تواند خطرساز باشد. افزایش بیش از حد امگا 3 در بدن پاسخ‌های سیستم ایمنی را کند و واکنش‌های دفاعی مثل پاسخ به میکروب‌ها را ضعیف می‌کند. حتی می‌تواند تری‌گلیسیرید خون را به عنوان تأمین‌کننده انرژی بدن از حد طبیعی پایین‌تر آورد و فرد را دچار کمبود انرژی کند. به علاوه، اضافه دریافت آن در بدن اکسید می‌شود و بعد از اکسیداسیون به بافت‌های مختلف از جمله عروق و حتی کبد آسیب می‌رساند و می‌تواند کبد چرب ایجاد کند.

چه كساني نبايد امگا 3 مصرف كنند:

با همه خواص مفیدی که مصرف امگا 3 دارد، اما برای برخی هم مضر است. افراد دچار اختلالات خونی، کسانی که پوستشان به راحتی دچار کوفتگی و کبودی می‌شود، کسانی که از داروهای رقیق‌کننده خون مثل آسپیرین یا وارفارین استفاده می‌کنند، افرادی که به غذاهای دریایی حساسیت دارند و افرادی که فشار خون خیلی بالا و کنترل نشده دارند، نباید امگا 3 مصرف کنند. مصرف دوز بالای امگا 3 سیستم ایمنی بدن را سرکوب می‌کند بنابراین کسانی که سیستم ایمنی بدنشان ضعیف است نباید از آن استفاده کنند.

1- افرادي كه دچار اختلالات خوني ميباشند.

2- كساني كه پوستشان براحتي دچار كوفتگي و كبود شدگي ميگردد. 

3- كساني كه از داروهاي رقيق كننده خون مثل آسپرين و يا وارفارين استفاده ميكنند. چونكه امگا 3 نيز داراي خاصيت رقيق سازي خون است. 

4- افرادي كه به غذاهاي دريايي حساسيت دارند.

 5- مصرف دوز بالاي امگا 3 سيستم ايمني بدن را سركوب ميكند بنابراين كساني كه سيستم ايمني بدنشان ضعيف است نبايستي از آن استفاده كنند.

 6- افرادي كه فشار خون خيلي بالا و كنترل نشده دارند.

امگا 3 علیه بیماری‌ها

مصرف امگا 3 در واقع می‌تواند برای مبتلا نشدن به مجموعه‌ای از بیماری‌ها مفید باشد که برخی از این موارد را مرور می‌کنیم.

* اولین و مهم‌ترین تأثیری که امگا 3 به آن معروف شده، نقش آن در پیشگیری از بیماری‌های قلبی عروقی است.

* رژیم غذایی سرشار از امگا 3 مانع خشکی و ریزش مو می‌شود.

*‌ به گفته پزشکان، سالمندان برای پیشگیری از آلزایمر غذاهای حاوی امگا 3 مصرف کنند.

* امگا 3 باعث بهبود خلق و خو، رفتار و شخصیت اشخاص می‌شود. نتایج تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که میزان اسیدهای چرب امگا 3 در خون آن‌ها کم است، نسبت به دیگران رفتار متغیرتر و دیدگاه منفی‌تری دارند و دارای علائم خفیف افسردگی هستند، در عین حال افرادی که اسیدهای امگا 3 بیشتری در خون خود دارند، سازگارترند.

عوارض جانبي امگا 3:

 مصرف به اندازه امگا 3 بسيار بي خطر است.

 1- مصرف بيش از حد امگا 3 موجب اسهال، احساس تهوع و احساس طعم ناخوشانيد در دهان ميشود.

2- مصرف دوز بالاي امگا 3 جذب ويتامينهاي آ-د-ای-کا را كاهش ميدهد. 

3- بوي ماهي در تنفس، مدفوع روغني و چرب از عوارض نادر مصرف امگا 3 ميباشد.

 4- در برخي افراد ديابتي موجب بالا رفتن قند خون ميگردد.

 5- مصرف بيش از 3 گرم امگا 3 در روز خطر سكته هموراژيك (پاره شدن عروق مغز) را افزايش ميدهد.

فوايد مصرف امگا 3:

 1- كاهش كلسترول و تري گليسريدهاي خون.

2- كاهش فشار خون.

3- پيشگيري از بيماريهاي قلبي-عروقي. مصرف دو وعده ماهي در هفته خطر سكته و حملات قلبي را تا 50 درصد كاهش ميدهد.

 4- كاهش وزن.

5- درمان و كاهش دردهاي مفاصل-آرتريت روماتوئيد و آرتروز.

 6- درمان پوكي استخوان. امگا 3 جذب كلسيم را افزايش داده و رسوب كلسيم را در استخوانها تسهيل ميكند.

7- درمان افسردگي. افرادي كه امگا3 به اندازه كافي دريافت نميكنند بيشتر مستعد افسردگي ميباشند. 

8- التايم سوختگيها. با كاهش التهاب و تسريع التيام زخمها.

 9- امگا 3 علايم آسم را تخفيف داده و امگا 6 آن را تشديد ميكند.

 10- كاهش دردهاي قاعدگي.

 11- كاهش التهاب در سرتاسر بدن.

 12- جلوگيري از تصلب شرايين.

 13- شل شدن و گشاد شدن عروق خوني. حفظ انعطاف پذيري ديواره عروق و پيشگيري از تشكيل پلاك در ديواره عروق.

 14- جلوگيري از رشد سلولهاي سرطاني.

 15- افزايش سطح هورمون رشد.افزايش رشد عضلات.

 16- كاهش لخته شدن خون. خاصيت ضد انعقادي. كاهش ويسكوزيته (گرانروي) خون.

 17- افزايش تمركز و قوه ادراك.

 18- نقش در تكامل مغز و رشد سلولهاي عصبي و حفظ سلامتي چشمها (مصرف آن به زنان باردار و شيرده توصيه ميگردد). درمان خشكي چشم.

 19- كاهش بروز سرطانهاي پستان، تخمدان، پروستات، معده و روده بزرگ.

20- كنترل و تعديل اختلالات خود ايمني.

 21- پيشگيري و يا درمان: آلزايمر- آسم- اختلال كم توجهي- بيش فعالي -اختلال دو قطبي-اختلالات تغذيه اي -سرطانها-اگزما-ميگرن-پسوريازيس-آكنه.

 22- بهبود توان ذهني و حافظه.

23- جلوگيري از پيري زود رس.

 24- كاهش و پيشگيري از آريتمي.

 25- تثبيت انسولين وقند خون.

 26- پوست را لطيف و نرم ميكند.

غذاهای حاوی چربی امگا3 در درمان افسردگی نقش دارند:  

     به دلیل كاهش مصرف اسیدهای چرب امگا3 طی 100 سال گذشته سن ابتلا به این بیماری پائین‌تر آمده وشیوع آن بیشتر شده است.

حتما طی سال‌های اخیر اسم اسیدهای چرب امگا3 را زیاد شنیده‌اید. اسیدهای چرب امگا3 گروهی از اسیدهای چرب با زنجیره بلند هستند كه در ساختمان خود دارای تعداد زیادی پیوندهای غیراشباع هستند. دانشمندان معتقدند چربی‌هایی كه پیوندهای غیراشباع دارند (نظیر روغن مایع) نسبت به چربی‌هایی كه تمام پیوندهایشان اشباع است، كمتر سلامتی انسان را در معرض خطر قرار می‌دهند و بنابراین توصیه می‌كنند كه در تهیه غذاهای روزمره از روغن‌هایی نظیر روغن‌های گیاهی و مارگارین استفاده شود كه عمدتا از همین اسیدهای چرب غیراشباع (نظیر امگا )3 تشكیل شده‌اند. از طرف دیگر بدن نیز به این چربی‌ها نیاز دارد، چرا كه این چربی‌ها از معدود چربی‌هایی هستند كه بدن قادر به تولید آنها نیست و تمام نیاز خود را باید از خارج و از طریق رژیم غذایی تامین كند. غذاهای دریایی و ماهی حاوی این چربی‌ها هستند و می‌توانند به راحتی نیاز بدن را تامین كنند. روغن گردوو كنجد نیز به مقدار زیاد حاوی چربی‌های امگا3 هستند و بنابراین مصرف آنها طی سال‌های اخیر توسط متخصصان تغذیه توصیه شده است. طی‌ بیماری‌ها و در شرایط استرس و همچنین در افراد مسن، بدن قدرت استفاده از این چربی‌ها را از دست می‌دهد و بنابراین باید میزان آنها را در رژیم‌غذایی افزایش داد. متاسفانه هر چه جوامع رو به پیشرفت می‌روند، میزان استفاده از غذاهای حاوی چربی امگا (3نظیر ماهی و غذاهای دریایی و روغن گردو و كنجد) كمتر می‌شود.طی سال‌های گذشته، میزان مصرف چربی‌های امگا3 در كشورهای غربی نسبت به دهه گذشته به طور چشمگیری كاهش پیدا كرده و موجب نگرانی متخصصان تغذیه شده است. با توجه به اینكه حدود 20 درصد از وزن خشك مغز انسان را این چربی‌های غیراشباع تشكیل می‌دهند، تامین كافی این مواد برای سلامت و عملكرد مناسب مغز و حتی دیگر قسمت‌های بدن ضروری است.

     از این گفته‌ها می‌توان چنین برداشت كرد كه اگر میزان دریافت غذایی چربی‌های امگا 3 كافی نباشد، ممكن است عوارض ناخوشایندی بر روی سلامت مغز ایجاد شود. به همین دلیل دانشمندان معتقدند علت ابتلا به برخی از بیماری‌های مغزی و روانی ممكن است بروز عدم تعادل در رژیم غذایی و دریافت ناكافی این چربی‌های امگا 3 باشد. افسردگی به عنوان یكی از بیماری‌های مزمن، عودكننده، دردسرساز و حتی تهدیدكننده حیات، سال‌هاست كه از نظر تشخیص و درمان برای پزشكان مشكل‌ساز بوده است. طی 100 سال گذشته، سن ابتلا به این بیماری پائین‌تر آمده و شیوع آن با پیشرفته‌تر شدن جوامع رو به افزایش گذاشته است. همین عوامل باعث شده است كه توجه روانپزشكان به این بیماری بیش از گذشته جلب شده و تلاش در جهت درمان آن هم بیشتر شود. در این شرایط مسلما اگر بتوان این بیماری را از طریق خوراكی‌ها و تغییر رژیم غذایی درمان كرد، مسلما بسیار خوشایند خواهد بود. اگر چه تقریبا همه قبول كرده‌اند كه در بروز افسردگی عوامل متعددی نظیر زمینه ژنتیكی، استرس‌های محیطی و غیره دخیل هستند، اما احتمال می‌رود كه غذاها و رژیم‌غذایی نیز در این میان بی‌اثر نباشند و با دستكاری و تغییر رژیم غذایی، بتوان به درمان این بیماران كمك كرد. مروری بر روی مطالعاتی كه طی سال‌های گذشته انجام شده، نشان می‌دهد كه تعداد تحقیقاتی كه اذعان داشته‌اند مصرف یك رژیم غذایی غنی از چربی‌های امگا3 را توصیه می‌كنند، كم نیست.

     مطالعات نشان داده‌اند كشورها و نژادهایی كه در رژیم‌غذایی روزمره خود زیاد از چربی‌های امگا3، ماهی و غذاهای دریایی استفاده می‌كنند، كمتر در معرض ابتلا به برخی از بیماری‌های روانی مشابه با افسردگی قرار دارند. در این جوامع، شیوع افسردگی‌های بعد از زایمان، اختلال روانی دوقطبی و اختلالات عاطفی فصلی بسیار كمتر از جوامع دیگر است. یك مطالعه جدید در نیوزلندی‌ها نشان داده است كه وقتی میزان مصرف ماهی در سبد غذایی خانوار افزایش پیدا می‌كند، احساس افراد در مورد سلامت روانی خود به مراتب بهتر می‌شود. البته باید اذعان داشت كه برخی از پژوهشگران اهمیت مصرف چربی‌های امگا 3 را زیر سوال برده‌اند. آنها معتقدند اثر چربی‌های امگا 3 بر روی خلق‌وخوی افراد، یك اثر مستقیم و واقعی نیست. آنها در مطالعات خود اثبات كرده‌اند، مواردی كه در رژیم غذایی خود بیشتر از ماهی و غذاهای دریایی استفاده می‌كنند، همان افرادی هستند كه در برنامه‌ریزی زندگی خود وقت بیشتری را برای ورزش اختصاص می‌دهند و به طور كلی زندگی سالم‌تر و استرس‌های كمتری دارند. به همین دلیل این طور نتیجه‌گیری می‌كنند كه شیوع كمتر اختلالات خلق‌وخو در این افراد نه به علت مصرف بیشتر اسیدهای چرب امگا 3، بلكه به علت ورزش بیشتر و زندگی سالم‌تر آنهاست. به هر حال اكثر مطالعات به نفع اثرات مفید مصرف و تجویز چربی‌های امگا 3 در درمان افسردگی هستند.

      یافته‌ها حاكی از آنند كه در خون افراد مبتلا به افسردگی، سطح امگا 3 كمتر از افراد عادی است. در ضمن، میزان این چربی‌ها در غشاء سلول‌های گلبول‌های قرمز افراد سالخورده كمتر از افراد عادی است. در مطالعه بر روی استرالیایی‌ها هم مشخص شده است كه تنها یك درصد افزایش در میزان چربی‌های امگا‌3، با 59 درصد كاهش در علائم افسردگی در زنان مبتلا به افسردگی پس از زایمان همراه است. نكته جالب اینجاست كه اگر سطح اسیدهای چرب امگا3 در خون مبتلایان به افسردگی پائین باشد احتمال خودكشی آنها تا حدود 8 برابر نسبت به افسرده‌هایی كه این مشكل را ندارند، بیشتر می‌شود. از طرف دیگر پژوهشگران متوجه شده‌اند كه غلظت خونی اسیدهای چرب امگا3 طی فصول مختلف سال متغیر است.

      به طور كلی در بهار و تابستان غلظت این مواد در خون افراد پائین‌تر از پائیز و زمستان است. اگر كمی به رژیم غذایی خود توجه كنید، می‌بینید كه این وضعیت با رژیم غذایی شما هم به خوبی هم‌خوانی دارد. ما در رژیم‌غذایی ایرانی خود در فصول بهار و تابستان كمتر از ماهی و غذاهای دریایی استفاده می‌كنیم و همین امر می‌تواند باعث كاهش غلظت اسیدهای چرب امگا3 در خون شود.

      پژوهش‌ها نشان داده‌اند در همین فصولی كه غلظت اسیدهای چرب در خون انسان‌ها كم می‌شود (یعنی در بهار و تابستان) آمار خودكشی‌ها هم بالاتر است.این هم می‌تواند نشانه دیگری از وجود ارتباط بین مصرف چربی‌های امگا 3 و وضعیت سلامت روانی افراد باشد. پس از به دست آمدن اطلاعاتی كه حاكی از وجود ارتباط بین افسردگی و چربی‌های امگا 3 بودند، دانشمندان اثرات مصرف این چربی‌ها را در برخی دیگر از بیماری‌های روانی نیز مورد بررسی قرار دارند و به نتایج موفقیت‌آمیزی دست پیدا كردند.

      در حال حاضر دانشمندان معتقدند مصرف چربی‌های امگا 3 برای درمان مبتلایان به بیماری بی‌اشتهایی عصبی و نیز زنانی كه اختلالات روانی پیش از قاعدگی (یا همان نشانگان پیش از قاعدگی) مبتلا هستند، مفید است. حتی به نظر می‌رسد می‌توان از تغییر رژیم غذایی و تجویز چربی‌های امگا 3 در درمان اختلالات شخصیتی و حالات تهاجمی افراد نیز استفاده كرد. تنها 2 ماه استفاده از مكمل‌های حاوی چربی‌های امگا 3 با بهبود قابل توجهی در علائم مبتلایان به اختلالات شخصیتی همراه بوده است.

     یكی از مهم‌ترین ویژگی‌های این درمان این است كه تقریبا هیچ‌گونه عارضه جانبی خاصی هم ندارد. دوز بالایی از این داروها هم مورد نیاز نیست و تنها مصرف یك گرم در روز چربی امگا3 می‌تواند تا حدود 53 درصد از علائم افسردگی بیمار بكاهد. پژوهشگران حتی توصیه می‌كنند در زنانی كه سابقه ابتلا به افسردگی پس از زایمان دارند از هفته 34 بارداری از مكمل‌ها و غذاهای حاوی امگا 3 استفاده شود تا احتمال ابتلا به افسردگی پس از زایمان كمتر شود. در واقع باید گفت كه این مداخلات غذایی تنها برخی از مداخلاتی هستند كه به نظر می‌رسد در درمان اختلالات روانی مختلف و افسردگی‌ها موثرند. استفاده از اسیدفولیك، آنتی‌اكسیدان‌های مختلف، روی و سلنیوم نیز به‌عنوان عوامل موثر در افسردگی و دیگر اختلالات روانی گزارش شده‌اند. با توجه به اینكه ماهی و غذاهای دریایی، غذاهایی بسیار لذیذی محسوب می‌شوند، استفاده از آنها برای مبتلایان به این بیماری‌ها توصیه می‌شود.

 نقش اسيد هاي چرب در بدن:

1- ساختمان غشاء سلولي در بدن عمدتا از اسيد هاي چرب تشكيل يافته اند. غشاء سلولي اجازه ميدهد تا ميزان ضروري از مواد مغذي به درون سلولها وارد شده و مواد زائد بسرعت از داخل سلولها خارج گردند. براي آنكه سلولها قادر باشند اين وظيفه تبادل مواد مغذي و زائد را به نحو احسن به انجام رسانند بايستي غشاء سلولي سياليت، پايداري و يكپارچگي خود را حفظ كند. سلولهايي كه فاقد غشاء سلولي سالم ميباشند توانايي نگهداري آب و مواد مغذي را از دست داده و همچنين قابليت برقراري ارتباط با ساير سلولها را نيز از دست ميدهند. از آنجايي كه غشاء سلولي از چربي تشكيل يافته است، سياليت و انعطاف پذيري آنها به نوع چربي مصرفي ما بستگي دارد. مصرف روغنهاي اشباع شده (هيدروژنه) غشاء سلولي را سفت و سخت ميكند. و در مقابل مصرف روغنهاي غير اشباع سلامتي آنها را تضمين ميكند. امگا 3 نقش حياتي در ساختار غشاء سلولي دارد. 

2- اسيد هاي چرب ضروري در كاركرد صحيح سيستم هاي عصبي، توليد مثلي، ايمني و قلبي-عروقي نقش حياتي دارند.

 3- اسيد هاي چرب در بسياري از فرآيندهاي بيوشيميايي بدن نقش دارند.

 4- 60 درصد مغز از چربي تشكيل يافته است. عملكرد صحيح مغز و سلولهاي عصبي به اسيدهاي چرب وابسته است. امگا 3 از اجزاء اصلي ساختمان مغز، بافتهاي عصبي و شبكيه چشم ميباشد.

 5- تحريك متابوليسم، افزايش سرعت متابوليسم، افزايش توليد انرژي.

6- نقش در متابوليسم و نقل و انتقال كلسترول و تري گليسريدها. 

7- نقش در تنظيم تقسيم سلولي.

منابع:

مریم مرادیان نیری ، بخش تغذیه و آشپزی تبیان

هفته نامه سلامت - دکتر سید علی کشاورز، متخصص تغذیه و رژیم درمانی

سلامتیران - دکتر هاتف شجاعی، عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی