X
تبلیغات
آموزشی ،علمی ، سرگرمی

آموزشی ،علمی ، سرگرمی
مطالب آموزنده  
قالب وبلاگ
پيوندهای روزانه

تاثیر قصه ها برذهن کودکان:

     قصه ها برای کودکان خردسال فقط یک محرک روانی و شنیداری نیستند، بلکه کارکردهای فراوانی برای این  گروه از کودکان دارند.اکثر ما در کودکی ها ی خود روزهایی را به یاد می آوریم که بزرگترها برای سرگرم کردن و یا کوتاه نمودن شب های بلند زمستان با قصه، مثل و چیستان اعضای خانواده را گرد هم می آوردند و لحظات استثنایی و دلپذیری را در پس این داستانهای راز گونه و پر معنا فراهم می کردند لحظاتی که تا کنون در یاد و خاطره باقی مانده است.

     نویسندگان حوزه کودک و نوجوان هم چنین روانشناسان رشد بر این عقیده هم رای هستند که قصه-ها برای کودکان خردسال فقط یک محرک روانی و شنیداری نیستند، بلکه کارکردهای فراوانی برای این گروه از کودکان دارند .کودکان از طریق قصه ها با محیط پیرامون خود آشنا میشوند. هر قصه ای میتواند فضایی را به وجود بیاورد که کودکان هنگام رویارویی با نمونه های واقعی، رفتار و واکنش مناسبی را از خود نشان دهند.

    قصه ها به کودکان یاری می رسانند تا ارتباط ها را درک کنند رابطه ای که بین شخصیت های یک قصه وجود دارد، و خود چگونه این موارد را در زندگی رعایت کند.موضوع مهم دیگر که تاثیر زیادی بر فرایند اجتماعی شدن کودک دارد این است که قصه ها پیامها و ارزش هایی را به مخاطب خود منتقل می کنند کودک در اثر شنیدن، تکرار شنیدن و حتی فکر کردن به قصه میتواند این پیامها را جذب کند و ارزشهای خانوادگی، اجتماعی و انسانی را بگیرد.غیرمستقیم بودن این پیامها موجب میشود که برای کودک دلنشین تر، جذاب تر و دوست داشتنی تر شود.هم چنین قصه ها قدرت تمرکز و دقت کودکان را افزایش میدهند .کودکان در اثر شنیدن این توانایی را به دست می آورند تا بتوانند شنیدن فعال را تجربه کنند. آنها حتی برای اینکه بتوانند ماجرا را دنبال کنند، ضروری است که دقت و تمرکز لازم را برای خوب شنیدن تمرین کنند.

      برای منظم شدن و فعال شدن کودکان در امور هم قصه گویی یک آموزش جذاب است قصه ها می توانند به کودکان یاد بدهند که چگونه روی کار تمرکز کنند و با دقت آن کار را پیش ببرند.
در عین حال قصه ها موجب میشوند تا کودکان بتوانند با گسترهای از کلمه ها آشنا شوند. کلمه هایی که ممکن است در گفتگوی روزانه هیچ وقت مورد استفاده قرار نگیرند همچنین قصه ها موجب می شوند تا کودکان با تجربه ها، احساسها، عواطف و شیو ههای نگرش بزرگترها آشنا شوند.
کودکان از آن جا که هنوز تجربه گستردهای در شناخت دنیا ندارند، سعی می کنند که با ارتباط دادن بین آموخته های قبلی و موضوعهای جدید به تعادل ذهن خود کمک کنند. این روند معمولا با تخیل کودک عجین میشود و او را یاری میکند که با منطق خود به کشف و شناخت دنیا اقدام کند و بر اساس چنین روندی است که از قصه های تخیلی لذت می برند و از آنها بهره برداری میکنند.
کارکردها و ارزش های قصه ها به مراتب بیشتر از آن است که بخواهد به همین چند مورد خلاصه شود. اما همین موارد با ارزش میتواند دلایل مهمی باشد که بتوان از طریق قصه ها به رشد عاطفی، اجتماعی، کلامی و ذهنی کودک یاری نمود.

      داستان و قصه نقش بسیار مهمی در تکوین شخصیت کودک دارد. از طریق قصه ها و داستان های خوب، کودک به بسیاری از ارزش های اخلاقی پی می برد. پایداری، شجاعت، نوع دوستی، امیدواری، آزادگی، جوانمردی، طرفداری از حق و حقیقت و استقامت در مقابل زور و ستم ارزش هایی هستند که هسته ی مرکزی بسیاری از قصه ها و داستآنها را تشکیل می دهند. پرورش حس زیبایی شناسی در کودک، متوجه ساختن کودک به دنیایی که اطرافش را فرا گرفته، پرورش عادات مفید در کودک، تشویق حس استقلال طلبی و خلاقیت کودک هدف های اصلی طرح قصه های خوب برای کودکان است. قصه گويي يكي از مهمترين عواملي است كه ميتواند در ذهن و حافظه كودك تاثير خارق العاده  مثبتي داشته باشد و آنرا به چالش وادارد.قصه سبب شود قدرت تفكر كودك بالا رفته و بر انگيخته شود و چون تكلم از منبع تفكر سر چشمه ميگيرد باعث مي گردد قدرت بيان كودك افزايش يافته و بسيار زيبا سخن بگويد. والدين عزيز به موارد ذيل عنايت داشته باشيد:

۱- بهتر است قصه را موقع خواب در حالي که كودك را نوازش مي كنيد و دست محبت بر سرش مي كشيد و او نيز در آرامش است برايش تعريف كنيد.

۲- قصه را متناسب با شرايط سني و رشد فكري كودك انتخاب كنيد تا استعداد تصوير سازي را در ذهن كودك بيدار كند و قوه تخيلل او را بر انگيزد و سبب پيشرفت و شكوفايي نبوغ او گردد.

۳- توجه كنيد كه ما به كودك فقط داستان نقل نمي كنيم بلكه فرهنگ - آداب و رسوم - ارزشها - باورها و بايدها و نبايدهاي موجود را نيز به او انتقال مي دهيم .

۴- به كودك اجازه بدهيد او نيز اگر قصه اي در ذهن اش دارد برايتان نقل كند و شما خوب گوش دهيد اين كار سبب مي شود كودك از حافظه اش به نحو احسن استفاده نمايد.

۵- نگارش و نويسندگي براي نبوغ خيلي مهم است سعي كنيد فرزندتان را عادت دهيد آنچه را كه در ذهن دارد به روي كاغذ در بياورد و يا به تصوير بكشد با اين كار به خيلي از  مسايل كه در ذهن اوست پي خواهيد برد.

۶- در هنگام قصه گفتن با كتابهاي مصور سعي كنيد به كلمات نيز اشاره اي داشته باشيد تا كودك تصوير ذهني از كلمات داشته باشد.

 ۷- سعي كنيد كتاب هايي را كه كودك دوست دارد را برايش بخريد و از هر فرصتي براي آموزش او خصوصآ قصه گفتن استفاده كنيد.

۸- بعد از قصه اگر كودك خسته نبود او را تشويق كنيد خلا صه اي از آن را براي شما باز گو كند اين كار قدرت يادگيري او را افزايش مي دهد .

۹- مي توانيد با قصه گفتن به كودكتان اعتماد به نفس را در او تقويت كنيد.

قصه گفتن براي تكامل مغز نوزاد لازم است:

       متخصصان روان شناسي ، قصه گفتن را براي تكامل مغز نوزادان و كودكان لازم مي دانند و مي‌گويند: با قصه‌گويي ، علاوه بر شناساندن صداي والدين ، صحبت كردن براي كودك راحت مي‌شود و كلمات را صحيح و كامل ادا مي‌كند. والدين براين باورند كه نوزاد هيچ چيز را متوجه نمي‌شود و لازم نيست با او حرف بزنند، اين در حالي است كه مغز نوزاد آماده براي پذيرش و يادگيري است و دوست دارد صداي والدين خود را بشنود و با محيط آشنا شود . والدين حتما بايد نام اشيا ، غذا،اسباب‌بازي و يا هرچيز ديگري را كه به نوزاد مي‌دهند براي او بگويند و زماني كه كودك سعي مي‌كند به هر لفظي كلمه را ادا كند صحبت كردن او را قطع نكنند و اجازه دهند آن گونه كه راحت است آن را تلفظ كند.  نوزادان به صداي افراد مونث بهترين پاسخ را مي‌دهند ، مطالعات نشان داده است كه صحبت با زبان كودك ، باعث تاخير در تكامل گفتار نمي‌شود ، اما والدين بايد سعي كنند در صحبت با كودك تركيبي از لغات بزرگسالان را با صداي بچه گانه مورد استفاده قرار دهند در واقع با اين عمل بسترسازي مناسبي را براي كودك در اداي صحيح كلمات فراهم كرده‌ايم.

      اينكه از چهار ماهگي به بعد، پنج حس نوزاد از تعامل و واكنش بيشتري برخوردار مي‌شود، گفت :بينايي كودكان بعد ازچهارماهگي در حال افزايش است به طوري كه توانايي پي‌گيري اجسام متحرك را از خود نشان مي‌دهد. والدين بايد بعد از چند ماه فضاي اتاق كودك را تغيير دهند و او را با ديگر فضاهاي بيرون از خانه و ديگر افراد خانواه آشنا كنند. كودكان علاقه‌مند به ديدن عكسهايي با رنگهاي شاد و پيچيده مي باشند بنابراين بايد براي آنها كتابهاي داستاني تهيه شود كه رنگي وبا تصويرهاي بزرگ باشد زيرا اين عمل باعث افزايش آشنايي و عكس العمل كودك مي‌شود. حس شنوايي كودك نسبت به تكلم او حساس‌تر است كودك دوست دارد صداهاي مختلف را بشنود و در مقابل آنها بسته به علاقه عكس العمل نشان مي‌دهد به طوري كه حتي آنها را تقليد مي‌كند و منتظر تشويق والدين مي‌ماند .والدين بايد حس چشايي فرزندان خود را تحريك كنند و بشناسند زيرا برخي از كودكان نسبت به يك سري از غذاها و طعم‌ها آلرژي دارند كه اين خود باعث بيماري و بيقراري كودكان مي‌شود . درباره حس لامسه كودكان بايد اجازه داد آنها همه چيز را در خصوص زبري ، نرمي ، گرماو سرما احساس كنند تا بتوانند در مقابل آنها عكس العمل نشان بدهند. اولين پله براي بيدار و فعال كردن اين حس در نوزادان نوازش و در آغوش گرفتن آنها است زيرا با اين عمل به او اين احساس منتقل مي شود كه او را دوست دارند و جايش امن است .

       داستان و قصه نقش بسيار مهمي در تكوين شخصيت كودك دارد. از طريق قصه ها و داستان هاي خوب كودك به بسياري از ارزش هاي اخلاقي پي مي برد. پايداري، شجاعت، نوع دوستي، اميدواري، آزادگي، جوانمردي، طرفداري از حق و حقيقت و استقامت در مقابل زور و ستم ارزش هايي هستند كه هسته مركزي بسياري از قصه ها و داستان ها را تشكيل مي دهند پرورش حس زيباشناسي در كودك ، متوجه ساختن كودك به دنيايي كه اطرافش را فرا گرفته، پرورش عادات مفيد در كودك، تشويق حس استقلال طلبي و خلاقيت كودك هدف هاي اصلي طرح قصه هاي خوب براي كودكان است.

نقش قصه گویی در شکوفایی خلاقیت کودکان  :

      به رغم وجود گنجینه های داستانی و افسانه های زیبا و آموزنده در ادبیات شفاهی و مکتوب کودکان ، امروزه دیگر کمتر مادری وقت خود را به مسایل آموزشی کودکان در این قالب اختصاص می دهد، وبا واگذاری این آموزش به مدرسه و تلویزیون، کودکان را از پرورش تخیل وانتقال ادبیات کودکانه محروم می کنند. کارشناسان مسائل اجتماعی بر این باورند که قصه گویی و قصه خوانی نقش به سزایی در رشد و شکوفایی خلاقیت درکودکان دارد. ادبیات کودکان شامل قصه ، شعر، نمایش، افسانه و داستان است.تلاشی هنرمندانه برای هدایت کودک ، رشد زبان و شیوه ای در خور فهم او که در وسعت تخیل و قوت تصور او موثر است.کمک به پرورش قدرت بیان ، عواطف و افکار ، تقویت قوه ابداع ، ابتکار ، تخیل و ایجاد علاقه به مطالعه و جستجوگری از نکات مثبت و مهم قصه گویی برای کودکان است.داستان و قصه در رشد شخصیت کودک نقش داشته و از طریق قصه ها و داستانهای خوب کودک به بسیاری از ارزش های اخلاقی چون پایداری ، شجاعت ، نوع دوستی ، امیدواری ، آزادگی ، جوانمردی ، طرفداری از حق و استقامت در مقابل زور پی می برد که هسته بسیاری از قصه ها و داستانها را تشکیل می دهند.

       پرورش حس زیبایی شناسی در کودک ، توجه دادن کودک به دنیای اطرافش ، پرورش عادات مفید، تشویق حس استقلال طلبی و خلاقیت کودک هدف اصلی قصه خوب برای بچه هاست.سفیر سوئد در بخشی از برنامه ادبیات کودکان ایران – اروپا با اشاره به تعدادی از نویسندگان می گوید:״هرکودک نابغه است و هر نابغه ای کودک، کودکان کارهایی می کنند که از عهده بسیاری از آدم بزرگها خارج است و ورود به دنیای کودکان ورود به دنیای بزرگی است که باید کودک شد تا در آن داخل شویم.״کودکان از تولد تا ۶ سالگی دوران مهمی را میگذرانند که سریع ترین زمان یادگیری و شکل گیری الگوها و احساسهای اساسی نسبت به خود و دیگران است .نقش پدر ومادر کمک به کشف این دنیا و در نتیجه رشد کلامی با صحبت کردن، پاسخ گویی به سوالات، خواندن کتاب و گسترش زبان و مهارت کلامی او است .بهیه وحیدی کارشناس گفتار درمانی معتقداست تدارک دیدن فضایی که کودکان چند بار درهفته با کودکان هم گروه سنی همبازی و هم صحبت باشند و فراهم کردن کتاب قصه و قصه خواندن برای کودکان ، تهیه نوار قصه و گوش دادن با هم به آن و بازی با فرزند خردسال نقش حیاتی در رشد کلامی و رشد شخصیتی و روانی او دارد.قصه های عامیانه و افسانه به دنیای کودکان تعلق دارد ، افسانه ها مفهومی اسطوره ای از دنیا دارند و عمق طبیعت و نیاز انسان را در بدست آوردن عدالت بازگو می کنند. کارشناسان ادبیات کودک می گویند:״ افسانه هافرهنگ و آداب اصیل و میراث باارزشی گذشته کشورند و امروزه نه تنها جایگاه قصه های عامیانه و کهن سرزمین را در ذهن کودکان ایجاد نکرده ایم بلکه خود آن را فراموش کرده ایم و بازتابی از آن را در روند رشد و تربیت ذهنی وهنری نسل آینده نمی بینیم.״یکی از اساسی ترین دروس که کودک باید به طور کامل بیاموزد تا رشد طبیعی داشته باشد استقلال است ، افسانه ها و سنت ها از دیدگاه روانشناسی تعلیم و تربیت و جامعه شناسی این مکان را میدهند تا کودک از بحران و مشکلات بگذرد، مستقل باشد آزادی واقعی فردی داشته باشد و وسیله ای برای کودکان است تا با مشکل بحرانهای خانوادگی آشنا شود.روابط بحرانی بین پدر ومادر ، پسر و دختر ، دختر ومادر و فرزندان کوچکتر با بزرگتر را درک کند و از آن بگذرد تا بتواند روابط کهنه و عمیق خانوادگی را رها کرده وراه اصلی خود را دبرای آزاد شدن یا پرورش شخصیت و فردیت خود پیدا کند. افسانه های پریان منبع الهام افراد بوده اند کودکانی که در بزرگسالی دانشمند یانویسنده شده اند مثل هانس کریسیتن اندرسن نویسنده دانمارکی.عناصر ادبی که هانس کریستین اندرسن در افسانه های عامیانه بکار می برد بسیار شبیه افسانه های سنتی است البته او از تجربیات زندگی شخصی اش نیز الهام گرفته است جوجه اردک زشت ، لباس جدید پادشاه وتامبلینا از آثار محبوب اوست.

 

نقش قصه گویی در رشد زبان و پرورش خلاقیت کودکان با نیازهای ویژه :

   بــــرخی عقیده دارند که با قصه می توان میزان درک شنیداری و رشد بیانی کودکان با نــــاتوانی های یادگیری را افزایش داد .فــــردی که بــرای کودکانی کــــه معلولیت ذهنی، بینایی، شنوایی، جسمی و اختلالات عـــاطفی و رفتاری دارند، قصه می گوید بایــــد ویژگیهایی برتر از یک قصه گــــوی خوب راداشته باشد.

 قصه گویی برای کودکان نابینا و نیمه بینا :

     قصه گویی برای این کودکان تا حدود زیادی شبیه داستان سرایی برای کودکان بیناست امــــا از آنجا که حالات چهره، حرکت های بـــدنی به شنوندگان انتقال نمی یابــد. کیفیت صدای قصه گو و واژه هایی که می گزینند بسیار مهم است.

 قصه گویی برای کودکان دارای ناتوانی هوشی :

     کارکرد هوشی این دسته از کودکان کمتر از حد متوسط است و توانایی خیال پردازی آنهاکمتر از سایر کودکان است بـــه طوری که درفهم مفاهیم مجرد بـــا مشکل روبـــرو می شوند. آنهاازداستانهای ساده درباره حیوانات و چیزهای شناخته شده لذت می برند.

 قصه گویی برای کودکان ناشنوا : 

داستان گــویی به این دسته کودکان به فنون خـــاصی نیاز دارد. نمایش، درک مفهوم رابــرای کودک میسر می سازد. همین طور حالات چهره و حرکات بدن نیز به فهم داستان کمک می کند هم چنین ضروری است داستان را با آهنگ ملایم برای آنها بازگو کنند.

قصه‌گویی، اندوخته عظیم انرژی و افكار خلاقانه را در كودك شما آشكار می‌كند. قصه‌گویی جرقه كوچكی را كه شعله نبوغ را در خود دارد، مستقل می‌كند تا در دنیایی كه سرشار از امكانات عظیم است بدرخشد.

بیداری بصری: قصه ، استعداد تصویرسازی كودك را بیدار می‌كند، قوه تخیل رشد یافته و پیشرفته اساس شكوفایی نبوغ است.

 گوشی برای گفت و شنود: كلمات حتی برای کودکان ناشنوا زمانی كه با آهنگ و لحن متفاوت بیان شوند، مجذوب كننده می‌شوند.

  تجربه‌های تازه: با قصه گفتن، فرزند شما به دنیاهای اسرارآمیز و جادویی می‌رود. در قصه‌ها به علایق بچه‌ها پی‌برده می‌شود و از طرفی با خواندن مطالب درباره علایق كودك، اشتیاق او را به سمت خواندن سوق می‌دهید .

 درك دیگران: او در داستان شخصیت‌های مختلف را درك می‌كند و تفاوت‌ها را درمی‌یابد و افق دید او وسیع‌تر می‌شود.

 قصه‌های محلی: قصه‌های محلی فرهنگ ملت‌ها را به كودك می‌آموزد.

  الهام گرفتن از داستان‌های واقعی: درباره افراد برجسته ی جهان داستان‌های شنیدنی برای كودك بگویید. در زمینه تاریخ، علوم، ریاضیات، مهندسی، موسیقی، سیاست و هنر. او با همسان‌سازی با افراد دیگر سعی می‌كند خود را به سوی آنان سوق دهد. زندگی مشاهیر می‌تواند برای كودكان ( البته برای کودکان ناشنوا در سنین بالاتر ) منبع الهام بزرگی باشد.

 حرف‌های بعد از قصه: گفت‌وگوهای بعد از قصه می‌تواند شروعی برای كسب تجربیات جدید باشد و با سوالات مختلف از كودك او را به سمت یافته‌های جدید هدایت كنید. گاهی می‌توانید سوالات را از زبان اسباب‌بازی‌های او مطرح كنید.برای مثال خرس كوچولوی تو می‌پرسد چرا فیل در داستان آن‌گونه عمل كرد؟ بدین وسیله سبب رشد (زبان آموزی برای کودکان ناشنوا )بخش تحلیلگر مغز او می‌شوید.

قصه گویی با آموزش اخلاقی

         با قصه می توانید کودک را نصیحت کنید بدون آنکه بفهمد در حال نصیحت کردن او هستید. کودک در قصه روح و جان و حواسش را در اختیار شما می گذارد و با دقت تمام گوش می کند .اکنون دیگر همه چیز به هنر شما در قصه گفتن بستگی دارد .اگر کمی خلاقیت و ذوق داشته باشید می توانید قصه را خودتان بسازید. اگر نمی توانید، قصه ای مناسب انتخاب کنید. قصه ای بگویید که شامل مواد لازم برای کودک شما باشد.گاهی قصه ها باید هدفی دراز مدت را دنبال کنند. مثل قصه های تربیتی و اخلاقی. گاهی لازم است با قصه، تغییری آنی در کودک ایجاد کنیم.مثلا کودک را از هیجانات بازی دور کنیم آرام کنیم و بخوابانیم. فرض کنید کودک شما بیش فعال است و هم اکنون تحرک و فعالیت زیادی نشان می دهد که مناسب شرایط فعلی نیست .یک قصه را شروع کنید و او را جذب قصه کنید .البته این قصه باید آرام کننده باشد و انرژی های کودک را مهار کند. برعکس اگر می خواهید کودکتان را برای میهمانی شب آرام نگهدارید اکنون قصه ای تعریف کنید که او را به بازیهای حرکتی و تخلیه کننده از انرژی ،سوق دهد تا برای شب، دیگر میلی به بازیهای پر سر و صدا و پر تحرک نداشته باشد.

شرایط قصه های اخلاقی

       می توانید برای اصلاح یک بد رفتاری در کودک از قصه کمک بگیرید اما به صورت برجسته شعارهای اخلاقی را مطرح نکنید. بلکه واقعا قصه هایی بگویید که روح قصه داشته باشند و به هوش و درک کودک در گرفتن نتیجه ی دلخواه، ایمان داشته باشید. می توانید با پرسیدن سوالهایی از متن قصه، فکر کودک را نیز در جهت نیل به مقصود قصه مشغول کنید .مثلا بپرسید چرا این اتفاق برای قهرمان قصه افتاد. اگر کودک به جواب دلخواه شما اشاره نکرد مثل یک کودک دیگر بگویید ولی من که فکر نکنم منظورش این بود . فکر کنم منظورش اینجوری ... بود.

         اشتباه مسلم ما در قصه های اخلاقی و تربیتی این است که برای گرفتن نتیجه ی تربیتی قصه را به سخنرانی و درس اخلاق تبدیل می کنیم و اشتیاق کودک را برای همراهی از بین می بریم. به همین جهت کودکان بیشتر از قصه های داستانی محض استقبال می کنند. در حالیکه می توان در قصه های داستانی هم اهداف اخلاقی را دنبال کرد بدون آنکه قصه را از جاده ی داستانی خودش خارج سازیم. من به عنوان کودک دیروز و مادر امروز، با کسانی که می گویند قصه تنها برای سرگرمی کودک است و از آن نباید برای اهداف اخلاقی استفاده کرد، مخالفم در عین حال با قصه هایی که به خاطر گرفتن نتایج اخلاقی، جذابیتهای لازم را از دست داده اند، مخالفترم.

       در بعضی قصه های مناسب به جای قهرمان داستان، _ به شرطی که قهرمان داستان کارهای خوبی انجام داده باشد _ از اسم کودکتان استفاده کنید و قصه را به او نسبت دهید. تا احساس بهتری داشته باشد و کمک کند کودک به آن خود پنداره ی مثبت که شرط لازم اعتماد به نفس است،برسد
مثل بازیگر تئاتر قصه بخوانید.

      وقتی برای کودک قصه می گویید فقط یک خواننده ی بی احساس و ماشینی نباشید که بی هیچ توجهی به مضمون داستان، آن را می خواند که نه لحن آن را رعایت می کند و نه از احساسات آن منفعل می شود. بلکه با احساس قصه همراه شوید تا قصه تاثیر گذار تر و جذابتر به نظر بیاید. با رعایت لحن و آداب قصه، به نویسنده ی آن در رسیدن به هدف اخلاقی مورد نظر از قصه کمک کنید.

       گاهی قصه های داستانی محض یا قصه های خنده دار که هیچ نتیجه ی اخلاقی هم ندارند و تنها برای سرگرمی کودک است تعریف کنید، تا موجب تنوع شده و میل کودک را برای قصه های اخلاقی بیشتر کند. گاهی از قصه ،تنها انس گرفتن با کودک و محبت کردن به او را مد نظر داشته باشید.
کتاب و کودک در بعضی قصه های مناسب به جای قهرمان داستان، _ به شرطی که قهرمان داستان کارهای خوبی انجام داده باشد _ از اسم کودکتان استفاده کنید و قصه را به او نسبت دهید. تا احساس بهتری داشته باشد و کمک کند کودک به آن خود پنداره ی مثبت که شرط لازم اعتماد به نفس است،برسد. این کار مخصوصا برای کمک به کودکانی که مبتلا به کمرویی هستند خوب است .کودک کمرو را در قصه با صحنه هایی که از مواجه شدن با آن ترس دارد مواجه کنید و او را از آن صحنه ها موفق بیرون بیاورید.

      مثلا بگویید:« بالاخره "سارا" تصمیم گرفت خودش برای همه ی مهمونا غذا درست کنه. سارا برای همه یک کیک بزرگ و قشنگ درست کرد! هر کسی که از کیک سارا می خورد می گفت تا حالا کیکی به این خوشمزگی نخورده . مهمونا از سارا خواستن کلاس آشپزی بذاره و کیک پختن رو به اونا یاد بده » .

     این قصه علاوه بر اینکه به سارا نیرو می دهد تا در کارهایی که برای مهمان انجام می شود دخالت کند، او را به سمت دخالت در کارهای آشپزخانه هم تحریک و تشویق می کند. البته در این موارد قصه ها را با خیالبافی بی تاثیر نکنید مثلا اگر بگویید سارا با خواندن یک ورد کیک درست کرد به دخترتان سارا می فهمانید که کیک درست کردن کار تو نیست چون یا باید مامان درست کنه یا باید با جادو گری درست بشه. بنابراین برای رسیدن به تاثیر دلخواه خود، خیلی عادی سارا را پزنده ی کیک معرفی کنید.

 

نقش كودكان دبستانی در فرایند قصه گویی

        در برنامه ی قصه گویی ، مخاطب ها امكان دخالت و اعتراض دارند، قصه گو را به خودشان نزدیك می بینند و به خود اجازه می دهند كه وسط صحبت او بدوند و با گفتن خاطره یا سؤالی نظر خود را مطرح كنند یا چیزی را كه متوجه نشده اند دوباره بپرسند تا بهتر بفهمند. ناگفته پیداست كه این امكان، در پرورش استعدادها و قدرت خلاقیت بچه ها تأثیر زیادی دارد. به طور معمول بچه ها دوست دارند كه قصه های شنیده شده را دوباره بشنوند. بازگویی قصه های شنیده شده فایده های بسیاری دارد، زیرا علاوه بر پرورش قدرت حافظه، قدرت بیان بچه ها را نیز تقویت می كند. بازگو كردن قصه های شنیده شده مهم ترین تمرین در پرورش قدرت بیان و تكلم بچه ها است. كودكان طبیعتاً از شنیدن قصه لذت می برند، زیرا جریان یك زندگی ناشناخته و ماجرایی عجیب را در آن تعقیب و كشف می كنند.

در آموزش از قصه گویی بهره ببرید:

     قصه گویی روش آموزشی ویژه ای است که با ایجاد علاقه در دانش آموزان آن ها را در خلق تصاویر ذهنی و داشتن تفکری پویا یاری می کند. از طریق داستان ها، وقایع و مفاهیم مرتبط باهم در چهارچوبی قرار می گیرند که به درک بهتر و یادآوری اطلاعات در آینده می انجامد.

     در قصه ها از اتفاقات، تعاریف و کتاب های درسی مفهوم عمیق تری ساخته می شود. مفاهیم جدا از هم در بافت قصه به طور معنادار و قابل یادآوری قرار می گیرند. وقتی معلم یک مفهوم آموزشی یا نکته مهمی را درقالب قصه بیان می کند، دانش آموزان آن را داستانی مرتبط و دلنشین می یابند و کنجکاوانه تا پایان به گفته های معلم گوش می دهند.

     آغاز یک درس به صورت قصه، به  دانش آموزان احساس آرامش می دهد و آن ها با درک روایت ملموس داستان واردحیطه ی مفهوم درسی می شوند. روش قصه گویی تقریباً درباره ی هرموضوعی براساس سن دانش آموزان قابل اجراست. شاید درس هایی مانند تاریخ و زبان انگلیسی برای قصه گویی مناسب به نظر برسند، اما این روش را می توان برای هر موضوع قابل تدریس مانند علوم اجتماعی، علوم تجربی، سلامت وایمنی، موسیقی، هنر و... به کار برد.

     معلم می تواند هم خود قصه گویی کند و هم از تکنولوژی استفاده کند. رسانه های تصویری در قصه گویی می توانند مؤثر باشند. قصه گویی به روش دیجیتال، وسایل کمک درسی مکمل در کنار کتاب های آموزشی، مطالب سایت های مرتبط به صورت مکتوب و یا هر روش مناسب دیگری نیز قابل استفاده است.

 نکات زیر در گزینش قصه های مناسب و اجرای آن ها مفید است:

  •  مناسب ترین داستان ها را در ارتباط با کلاس وموضوع درس خود بیابید. داستان هایی که با مهارت  قصه گویی شما و یا وسایل رسانه ای کلاس تان (مانند ضبط صوت یا ویدیو) هماهنگ باشد تا عامل مؤثری برای به شوق آوردن کودکان برای توجه به قصه و درس شود.  
  • برای واردشدن به اصل موضوع، زمینه چینی کنید. زمان، مکان و زمینه سازی کلامی مناسب برای موفقیت در قصه گویی مهم هستند.
  • شخصیت ها را زنده کنید. شخصیت پردازی داستان بسیار مهم است و باید ملموس باشد. گفت و گوها را طوری تنظیم کنید که گویی آن ها واقعا در کنار شما و دانش آموزان هستند.
  • با تکیه بر موضوع اصلی داستان طوری آن را تعریف کنید که مخاطب نقاط اوج و فرود داستان را حس کند و آن ها را واقعی و قابل لمس بپندارد.
  • موقعیت دانش آموزان را به عنوان مخاطب بشناسید. آن ها را کاملا درگیر داستان کنید و با بررسی ویژگی های بارز از رفتار و گفتارشان، میزان درک و علاقه آن ها را نسبت به داستان ارزیابی کنید.
  • پیش از قصه گویی در کلاس آن را تمرین کنید و در صورت استفاده از رسانه های تصویری یا دیجیتالی، با شیوه کار آن کاملا آشنا شوید تا به کلاس مسلط باشید.

  قصه گویی روش آموزشی شگفت انگیز و مؤثری برای معرفی موضوعات جدید، دوباره آموزی وحتی دوره درس ها است. دانش آموزان با این روش که امروزه جایگاه ویژه ای در آموزش دارد، به خوبی درگیر مطالب درسی شده و در موضوع های کلاسی فعالانه شرکت می کنند.

چطور در کلاس درس می توان  قصه های جذاب تعریف کرد؟

      هر معلمی شیوه هایی شخصی برای قصه گویی دارد. بعضی از معلم ها دوست دارند با حرکات سر و دست داستان تعریف کنند. عالی است. اما اگر داستان ها را سر راست و بی ادا و اصول هم تعریف کنیم می توانند همان قدر جذاب و مؤثر باشند. اجازه ندهید " ترس از نمایش بازی کردن " جلوی کارتان را بگیرد. نگران نباشید که شاید بچه ها به شما بی توجهی کنند یا بی نزاکت شوند. اگر شما آرام و آسوده باشید و از کارتان لذت ببرید، بچه ها هم به شور و اشتیاق شما پاسخ خواهند گفت و به آن ها هم خوش خواهد گذشت. اگر از آن معلم هایی هستید که فکر می کنند کلاس، جایی است که بچه ها باید در آن با لذت کار کنند، قصه گفتن در کلاس را می پسندید. امتحان اش کنید. لذت بخش خواهد بود؛ هم برای شما و هم برای بچه ها. اما اگر فکر می کنید شادی برای بچه ها آب و نان نمی شود، خوب است بدانید که هواردگاردنر که خیلی روان شناسی آموزشی بلد است می گوید: " یکی از راه های ایجاد توانایی راهبردی در بچه ها، این است که مجبورشان کنیم با صدای بلند یک قصه تعریف کنند. به این ترتیب، آن ها افق دیدشان را گسترش می دهند، تخیل شان را تقویت می کنند، و خودشان را برای زندگی پیش رویشان آماده می کنند.

     آموزه های دینی هم، از داستان های استعاری استفاده می کنند تا مجموعه ی امکانات و محدودیت های یک ذهن هوش مند را هم آهنگ کنند.داستان ها، تنها وسیله ی سرگرمی نیستند. آن ها می توانند تجربه های ما را اصلاح کنند و به تغییر و رشد ما کمک کنند.

 چند ایده برای امتحان کردن

1-    یک داستان ساده را انتخاب کنید، داستانی که دوست اش دارید و خوب بلدید.برای بیش تر معلم ها،داستان های واقعی دوران کودکی شان، راحت ترین و دوست داشتنی ترین داستان هایی هستند که می شود تعریف کرد. بچه ها خیلی دوست دارند داستان هایی درباره ی وقتی که معلم شان کوچک بود بشنوند. می توانید داستان خود را با چنین عبارت هایی شروع کنید: " یه بار وقتی که " یا " وقتی من کوچیک بودم " یا مثلاً " تا حالا درباره عروسکم چیزی براتون تعریف کرده ام؟ "

2-    تلاش های اول تان را در حد سه تا پنج دقیقه، کوتاه و مختصر کنید. اگر گروه تان ظرفیت توجه بیش تر و طولانی تری داشت، همیشه بعداً می توانید جزئیات بیش تری اضافه کنید.

3-    داستان هایی بر مبنای کتاب های مصور و محبوب بچه ها برایشان تعریف کنید. یک کتاب انتخاب کنید که هر سال برای کلاس بخوانید. جزئیات طرح داستانی و سرعت تعریف کردن داستان را از پیش مرور کنید. به این ترتیب، وقتی قصه می گویید، به بچه ها می فهمانید که شما می خواهید برایشان قصه ای تعریف کنید نه این که یک داستان را از رو بخوانید. بعضی از بچه ها تعجب خواهند کرد که شما کتاب تان را کجا پنهان کرده اید، و وقتی شما داستان را از حفظ می گویید آنها شیفته ی این کار خواهند شد. گروه را ترغیب کنید که به شما بپیوندند. بیش تر مواقع این کار موفقیت تان را تضمین می کند.

4-    خودتان را به وقت قصه گویی محدود نکنید. در طول روز فرصت های زیادی برای شما و بچه هاتان هست که در زمان گروهی، در گوشه ی آپارتمان، یا در یک مکان اجراهای نمایشی قصه بگویید.

5-    شما هم شکوفا شوید! هر چه احساس راحتی بیش تری کنید، آزادتر خواهید بود تا قصه گویی تان را بهتر و طولانی تر کنید. می توانید صدایتان را عوض کنید و شخصیت ها و حالت های مختلف را اجرا کنید؛ یا از صحنه سازی کمک بگیرید. مثلاً یک تکه پارچه را موج دار تکان بدهید تا توفان را نشان بدهید؛ و صداهای خاصی از خودتان در بیاورید که حوادث را در داستان به هم ربط بدهید. بچه ها را تشویق کنید که در همه ی کارها مشارکت کنند.

قصه درماني تكنيك مقابله با آسيب هاي روحي كودكان

قصه گويي چه تاثيري در حفظ آرامش كودكان دارد؟

     بسياري از روانشناسان معتقدند گفتن قصه در تكامل مغز نوزادان نقش مهمي را ايفا مي كند و مي توان آن را به دوره دوم جنيني نيز مرتبط دانست. اما توجه به تاثيرات رواني، شخصيتي و درماني قصه گويي نيز از اهميت ويژه اي برخوردار است. براساس نظرات و تحقيقات، بسياري از دانشمندان قصه گويي را به عنوان يك روش درماني قابل توجه براي اختلالات رفتاري، اضطراب و مشكلات عاطفي كودكان مطرح مي كنند كه در نهايت با كاهش يا حتي برطرف شدن اين مسائل، آرامش كودك را به دنبال خواهد داشت. «قصه گويي» براي هركس كه بخواهد با كودكان ارتباط برقرار كند، موهبت گرانبهايي است. از طريق قصه مي توان تا حدي به دنياي شگفت آور و پيچيده كودكان دست يافت و گام به گام در شكل گيري رشد شخصيت و رفتار كارآمد و اعتمادبه نفس موثر به آنها كمك كرد.

شخصيت هاي داستان ها چه نقشي را در دنياي كودكان ايفا مي كنند؟

    محققان متوجه شده اند شخصيت ها و تمثيل ها و چهره هاي قصه ها بر سطوح ضمير خودآگاه و ناخودآگاه كودكان اثر مي گذارند و آنها را به سوي همان ساختار و دنياي قصه ترغيب مي كنند. قصه گويي توسط والدين تاثيرات بهتر و ماندگارتري داشته و اگر همراه با نوازش باشد، كودك را به سوي آرامش بيشتري سوق مي دهد.

آيا قصه ها، انتقال دهنده مفاهيم و يا پيام هايي به كودكان هستند؟

      قصه به دليل كشش، زيبايي و انگيزش كنجكاوي، اين قابليت را دارد كه بسياري از مفاهيم را به دنياي كودك انتقال دهد. روش غيرمستقيم انتقال مفاهيم نه تنها باعث جذب بهتر و سريع تر مفاهيم به ذهن و زبان كودك مي شود بلكه فهم آنها را عيني تر و ساده تر مي سازد. به همين دليل مي توان داستان را از جدي ترين و بنيادي ترين روش هاي انتقال مفاهيم به دنياي مخاطب بويژه كودكان دانست.

آیاممكن است كودكان با شخصيت هاي داستان همزاد پنداري كنند؟

    تصور بسياري از والدين بر اين است كه كودكان تنها به داستان ها براي گذران وقت گوش مي دهند اما اين طور نيست، ممكن است آنها، ساعت ها پس از شنيدن قصه به آن داستان فكر كنند و حتي خود را جاي شخصيت هاي داستان بگذارند. كودكان از داستان ها مي آموزند و به همين خاطر حتي تا سنين بزرگسالي هم داستان ها در ذهن آنها باقي مي ماند.

   اثرات ديگر قصه گويي چيست؟

     علاوه بر زبان آموزي، از ديگر فوايد روانشناختي قصه گويي بر كودكان مي توان به مواردي چون رشد اعتمادبه نفس كودك، برآورده شدن نيازهاي عاطفي او، گسترش تعاملات اجتماعي و شهروند خوبي بودن، پرورش حس زيبايي شناسي و انسان دوستي، انتقال ارزش هاي اخلاقي و انساني و در نهايت تغيير و اصلاح رفتار و ارضاي حس كنجكاوي و رشد تخيل كودك اشاره كرد.
با نگاهي ژرف به موارد فوق مي توان اذعان داشت توجه والدين و پرورش دهندگان كودك به هر يك از موارد مذكور نقش بسزايي در رشد شخصيت و آرامش دروني كودك خواهد داشت.
در چه مواردي مي توان از داستان كمك گرفت؟

      رويكردهاي داستاني در روانشناسي تاكنون بر چند محور متمركز بوده است. استفاده از قصه به مثابه يك فن درماني در روان درماني فردي و خانوادگي، بهره گرفتن از قصه به عنوان ابزاري تشخيصي و استفاده از قصه در حكم روشي براي آموزش و پرورش توانايي هاي كودكان از جمله اين محورها هستند. بر همين اساس برخي پژوهشگران از قصه و توانايي قصه گويي كودكان به عنوان ابزاري براي ارزيابي باليني استفاده كرده اند.

قصه هاي كودكانه بيشتر حول چه محورهايي مي چرخند؟

       قصه هاي كودكان درباره انسان ها، جانوران، موجودات خيالي و اشياست. انسان ها، جانوران، موجودات خيالي و اشيا در قصه هاي كودكان داراي شخصيت، باور، فكر، احساس و رفتار هستند. هنگامي كه يك قصه گفته مي شود موضوع شكل مي گيرد. مسائل مختلف آشكار مي شود و شخصيت ها و اشياي قصه با افكار و هيجان ها و رفتارهاي خاص پاسخ مي دهند. هنگامي كه يك كودك به قصه گوش فرا مي دهد ممكن است با يك شخصيت، با يك موضوع يا يك حادثه در قصه همانندسازي كند. در نتيجه، همانندسازي را به زندگي خود فرافكني مي كند. علاقه وي به افكار، احساس ها و رفتارهاي شخصيت هاي قصه به او اجازه مي دهد تا در تجارب شخصيت هاي قصه سهيم باشد و باورها، افكار و تجارب هيجاني اين شخصيت ها را بر خود فرافكني كند. در نتيجه مي تواند به صورت فرافكنانه بر پريشاني هاي هيجاني خود غلبه كند. اين فرافكني به چه شكل است؟ به طور مثال وقتي كودك با همانندسازي خود با شخصيت شجاع داستان مي تواند آرام آرام با دلايل ترس هاي خود آشنا شده و با آنها مقابله كند بدين طريق بخش عمده اي از اضطراب هاي شايع دوران كودكي را از خود دور كرده و به آرامش مي رسد.

آیاممكن است كودكي براي خودش قصه بگويد؟

      شايد بتوان به جرات گفت داستان پردازي و قصه گويي براي كودك و حتي توسط خود كودك يكي از بهترين ابزارهاي برطرف كردن ترس هاي كودكان است. مثلاً بيان قصه هايي در مورد يك شخصيت داستاني كه چگونه از تاريكي نترسيده و بر مشكلش فائق آمده، باعث مي شود كودك با همانندسازي با شخصيت داستان ضمن لذت بردن از اين شبيه سازي ذهني ترس را از خودش دور كند و به طور ناخودآگاه در يك فضاي درماني غيرمستقيم، مشكلش حل شود.

        آيا استفاده از شيوه قصه درماني براي رسيدن به آرامش كودكي كه بنابه دلايل مختلف از پدر يا مادرش جداست موثر است؟ بله. كودكي كه از داشتن يكي از والدين محروم است و اين مسئله او را رنجيده خاطر مي كند مي تواند در قالب يك داستان مناسب با مشكلات اين پديده آشنا شده و متوجه شود چطور شخصيت قهرمان داستان با اين موضوع روبه رو شده، آن را حل كرده و به آرامش رسيده است. او مي تواند از اين طريق بخش عمده اي از مشكلات عاطفي خود را درك و حل كند، از طرفي ديگر بيان چنين قصه هايي در جمع كودكان باعث مي شود ساير كودكان نيز مسئله را درك كنند و با روش هاي برخورد با كودكي كه از داشتن يك يا هر دو والد محروم است، آشنا شوند.
چگونه مي توان از طريق قصه مشكلات كودك را مرتفع ساخت؟

      در يكي از معروف ترين آزمون هاي فرافكن كودكان تحت عنوان «اندريافت موضوع كودكان» كودك با ديدن يك تعداد تصاوير مشخص، داستاني را پيرامون آنچه مي بيند مطرح مي كند و متخصص با تفسير داستان مطرح شده مي تواند به مشكلات عاطفي و رواني كودك پي برده و راهكار درماني مناسبي را ارائه مي كند. اين مسئله بيانگر رابطه عميق داستان سرايي و قصه گويي با مسائل رواني، شخصيتي و عاطفي كودك خواهد بود.

شيوه هاي علاقه مندسازي كودكان به مطالعه:

    1- بهره گيري از كتاب هايي كه داراي تصاوير زيبا و شوق انگيز ]متناسب با سن و سال كودك[ هستند، سبب انس و آشنايي بچه ها با كتاب شده و لذت بردن از مطالعه را در پي دارد.

2- كودكان به شنيدن قصه ها و ديدن تصاوير آن ها عشق مي ورزند و به همين سبب خواندن قصه براي بچه ها پيش از خواب اهميت مي يابد.

   3-  همراهي كودكان در بازديد از نمايشگاه ها و فروشگاه هاي كتاب و فراهم ساختن امكان گزينش كتاب به وسيله خود آنان ]البته با راهنمايي بزرگ ترها[ نيز بسيار مهم و ضروري است.

    4- ايجاد يك كتابخانه كوچك ويژه كودكان در خانه، به گونه اي كه دسترسي بچه ها به كتاب را تسهيل كند، به نهادينه شدن فرهنگ كتاب و كتاب خواني و پرورش فكري كودكان، بسيار مدد مي رساند.
    5- ضرورت ايجاد فرصت براي ورق زدن كتاب و كمك به پيدايش روحيه استقلال در گزينش و خواندن كتاب هاي خوب هم قابل ذكر است. اين كار، رابطه ميان آنان و كتاب ها را افزايش و ارتقا مي بخشد.

    6- هديه دادن كتاب در مناسب هاي گوناگوني مثل اعياد و مجالس خانوادگي به كودكان، از ديگر راه هاي تشويق و ترغيب آنان به مطالعه به شمار مي رود.

    7- سنت نيكوي كتاب خواني در ميان افراد خانواده، به صورت فردي يا جمعي- مثلاخواندن يك كتاب در هر هفته- مي تواند به ايجاد علاقه و عادت به مطالعه منجر شود.

8- امانت گرفتن كتاب از كتابخانه ها هم مي تواند علاوه بر فرهنگ سازي براي مطالعه، كودك را با مسايل مهم ديگري هم چون نگهداري درست كتاب، امانتداري، عدم نقل مطالب بدون ذكر منبع و ماخذ، ديدار افراد اهل مطالعه در كتابخانه، وقت شناسي با تحويل به موقع كتاب و نيز بهره گيري از ساير خدمات و كاركردهاي كتابخانه ها آشنا سازد.

9- كمك و ترغيب كودكان به استمرار امر كتاب خواني، هم چنين نهادينه سازي و گسترش فرهنگ كتاب و كتاب خواني هم نقش مهمي در اعتلاي فكري و فرهنگي جامعه ايفا مي كند.

 10- گفت وگو با دوستان و آشنايان در حضور كودكان درباره كتاب هاي تازه منتشر شده يا كتاب هايي كه به تازگي آن ها را خوانده ايم و نيز تبادل كتاب با يكديگر، از جمله كتاب هاي كودكان، مي تواند زمينه خوبي را براي رويكرد كودكان و نوجوانان به كتاب خواني فراهم آورد.

11-  پرهيز از بهره گيري از كتاب به عنوان وسيله اي براي پر كردن اوقات فراغت و يا مجبور كردن كودكان به مطالعه كار درستي نيست، بلكه بايد زمينه هاي روي آوري كودكان بر اساس ميل و رغبت به كتاب و مطالعه مورد توجه قرار گيرد.

    بنابراين هرگاه بخواهيم كودكان را با مباني تربيتي پرورش داده و آداب و عادات و دانستني ها و رفتار درست و خوب را به آنان بياموزيم، بايد به درك و دريافت درستي از ادبيات كودكان برسيم و راه هاي وصول معاني و مفاهيم به سوي دل و روان آنان را بيابيم و ويژگي هاي همه جانبه تربيت را بازشناسيم.

 

 

منابع :

1- حسینی(ژرفا)، ابوالقاسم؛ مبانی هنری قصه­های قرآن، قم، مرکز پژوهش­های اسلامی صدا و سیما، 1379، سوم، ص 15.

2- طباطبایی، محمدحسین؛ داستان­های قرآن و تاریخ انبیا در المیزان، تهران، سبحان، 1378، دوم، ج 1، ص 9..

3- سعیدیان، عبدالحسین؛دانشنامه ادبیات، تهران، ابن سینا، 1353، اول، ص 67.

4- حداد، حسین؛ کتابشناسی قصه­های قرآنی، قم، اسوه، 1374، اول، ص 7..

5- میر، مستنصر، محمدی مظفر، محمدحسن؛ ادبیات قرآن(مجموعه مقالات)؛ قم، دانشگاه ادیان و مذاهب، 1387، اول، ص 63.

6- دیویی،جیمیرز، ترجمه ثریاقزل ایاق ، قصه گویی ونمایش خلاق ، تهران ، مرکز نشر دانشگاهی ، 1366

7- ترجمه کریستوفرتاش ، روایت در فرهنگ :استفاده های قصه گویی در علوم ،فلسفه وادبیات ، 1990

8- باقري، خسرو، نگاهي دوباره به تربيت اسلامي (چاپ هفتم). تهران، انتشارات مدرسه،1380

9- آنا پلویسکی ،ترجمه مصطفی رحماندوست ، قصه وقصه گویی در خانه وخانواده

10- محمدي، محمد و قاييني، زهره، تاريخ ادبيات كودكان ايران   ( ادبيات كودكان پس از اسلام)، تهران، نشر چيستا، 1380

11- پلووسکی، آن؛ دنیای قصه‌گویی، ترجمه محمدابراهیم اقلیدی، تهران، سروش، 1364

12-  روزنامه كيهان، شماره 19806 به تاريخ 13/9/89، صفحه 10 (مدرسه)

 13- http://zaraey.parsiblog.com/

14-  http://www.tebyan-zn.ir

۱۵-    http//www.sid .ir

16-   http://isedor.persianblog.ir

17-  http://www.ravan00.blogfa.com

[ دوشنبه 3 مهر1391 ] [ 11:19 بعد از ظهر ] [ فریده سلطانی ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

خداوندا ! هر قدم من با دست های تو حرکت می کنند،پس اگر من این جا هستم ،این خواست تو بود !
سلام من فریده سلطانی آموزگار پایه ی چهارم دبستان شاهد فضیلت شهرستان قزوین ،دارای مدرک لیسانس آموزش ابتدایی با 20 سال سابقه ی تدریس و مدیر این وبلاگ هستم، اگر خداوند متعال یاریم کند می خواهم با نوشتن وجمع آوری کردن مطالبی آموزشی ، علمی و... در خدمت دانش آموزان و همکاران ودوستانم باشم واز انتقادات وپیشنهادات وتوصیه های شما عزیزان بسیار خوشحال می شوم.
با نظرات خوبتان مرا در این کار یاری کنید .